Журналистик суриштирувИнтервьюМақолаларПост хабарФотофактЯнгиликлар

Суд-ҳуқық реформалары әмелде

Президентимиз Шавкат Мирзиёев тәрепинен кейинги үш жыл ишинде мәмлекетимизде суд-ҳуқық системасын жәнеде раӯажландырыӯ, пуқара ҳәм исбилерменлер диӊ ҳуқық ҳәм нызамлы мәплерин исенимли қорғаӯшараларын күшейтириӯ, әдил судлаӯды нәтийжели тәминлеӯ, судлар ғәрезсизлигин әмелде тәминлеӯ бойынша бирнеше Пәрмән ҳәм Қарарлар қабыл етилди.
Суд системасында дәслеп суд ҳәкимиятыныӊ еки жоқарғы органы, яғный Өзбекстан Республикасы Олий суды ҳәм Өзбекстан Республикасы Олий хожалық судлары бар еди, Президентимиз Ш.Мирзиёевтыӊ басламасы менен Олий хожалық суды сапластырылып, суд ҳәкимиятыныӊ бирден бир жоқарғы органы — Өзбекстан Республикасы Олий суды пайда етилди, соныӊ менен бирге, Өзбекстан Республикасы Судьялар олий кеӊеси дүзилди ҳәмде судьялық лаӯазымы намүддатсиз дәӯирге тайинлаӯ (сайлаӯ) тартиби еӊгизилди.
Пуқаралардыӊ әдил судлаӯға ерисиӯ дәрежесин жақсылаӯ, ислерди суда көриӯ сыпатын асырыӯ ҳәмде халыс, әдил ҳәм нызамлы суд қарарларын қабыл етиӯ ушын тәреплердиӊ теӊлиги ҳәм тартысыӯлығын әмелде тәминлеӯ механизмлерин кеӊейтириӯ мақсетинде, Президент тәрепинен 2020 жыл 24 июлде қабыл етилген «Судлар искерлигин жәнеде раӯажландырыӯ ҳәм әдил судлаӯ нәтийжелигин асырыӯға тийисли қосымша ис-иләжлар ҳаққында»ғы Пәрмәны, суд-ҳуқық системасындағы реформаларын даӯам еттириӯ жолындағы және бир зәрүр ҳүжжет болди десек болады.
Пәрмәнға көре, 2021 жыл 1 январдан баслап:
ӯәлаят ҳәм оған теӊлестирилген пуқаралық ислери бойынша, жынаят ислери бойынша судлар ҳәм экономикалық судлар негизинде судьялардыӊ қатан қанийгелесиӯин сақлап қалған ҳәм суд ислерин жүритиӯ түрлери бойынша айрықша судлаӯ коллегияларын пайда еткен ҳалда Қарақалпақстан Республикасы, ӯәлаятлар ҳәм Ташкент қала улыума юрисдикция судларын пайда етиӯ;
ҳәкимшилик ҳуқықбузарлыклар ҳаққындағы ислерди көрип шығыӯ ӯәкиллигин ҳәкимшилик судлардан жынаят ислери бойынша судларға өткериӯ;
ҳәкимшилик ҳәм басқа ғалаба ҳуқықый мүнәсибетлерден келип шығатуғын ислерин көриӯге қанийгелестирилген Қарақалпақстан Республикасы, ӯәлаятлар орайлары ҳәм Ташкент қаласында районлар аралық ҳәкимшилик судларын пайда етиӯ, усы мүнәсибет пенен район (қала) ҳәкимшилик судларын сапластырыӯ. Бунда Қарақалпақстан Республикасы, ӯәлаятлар ҳәм Ташкент қала ҳакимшилик судлары сақлап қалыныӯы;
Амударя, Нуробод, Бойсун ҳәм Пастдарғом районлары экономикалық судларын сапластырыӯ;
Пуқаралық ислери бойынша Янгийўл районлараралық судын, пуқаралық ислери бойынша Ургут, Сох, Хатирчи, Пахтакор районлары судларын, Пастдарғом районлараралық экономикалық судын, жыная тислериб бойынша Бозатаӯ, Тахиатас, Бандихон, Топыраққала районлары судларын пайда етиӯ;
Соныӊ мененбирге, Пәрмән менен суд ислерин бақлаӯ тәртибинде көриӯ институтын сапластырыӯ, Өзбекстан Республикасы Олий суды баслығы, Бас прокуроры ҳәм орынбасарларыныӊ судтыӊ қарарлары, ҳүкимлери, уйғарыӯлары ҳәмде қарарлар иүстинен бақлаӯ тәртибинде протест киритиӯ ҳуқықын бийкаретиӯ;
Жынаят ислерин судта көриӯ ушын тайинлаӯ басқышында ис жүзесинен қарарларды тартысыӯ принципине әмел еткен ҳалда тәреплер қатнасында қабылетиӯ тәртибин белгилеӯ, жынаят исинин улыӯмалық тәртипте көрип шығылыӯна тосқынлық етиӯши белгилерин тезлик пенен анықлаӯ ҳәм сапластырыӯ имканын бериӯши дәслепки еситиӯ басқышын киритиӯ ҳаққындағы усыныс ҳәм мақулланды.
Пәрмәнға тийкарланып қабыл етилетуғын жаӊа нызамлар, суд қорғаӯын тәминлеӯдеги артықша бюрократиялық тосықлар алып таслаӯ, суд қарарларын қайта көриӯиниӊ бир-бирин такрарлаӯшы басқышлардан ӯаз кешиӯ, инвесторлар ҳуқықларыныӊ суд қорғаӯында болыӯы тәмийнлеӯ ҳәм суд органларыныӊ әмелдеги дүзилиӯин заман талаплары ҳәм халқаралық стандартларға муӯапық болыӯға хызмет етеди.

Т.Турдымуратов,
Қарақалпақстан Республикасы
Жынаят ислери бойынша судыныӊ судьяси

С.Р.Давлетмуратов,
Жынаят ислеи бойынша Әмиўдәрья район судыныӊ баслығы

You may also like

Comments are closed.