Янгиликлар

“Миллий тикланиш” демократиялиқ партиясынан Өзбекстан Республикасы Президентлигине талабан Алишер Келдиевич Қәдировтың сайлаў алды бағдарламасы

I. ТӘРБИЯ ҲӘМ БИЛИМЛЕНДИРИЎ БАҒДАРЫНДА

1.1. «Жаңа әўлад» мәмлекетлик бағдарламасы қабыл етиледи.
– Бала туўылғанынан баслап мектепти питкергенге шекемги болған дәўирди өз ишине алған тәрбия ҳәм билимлендириў бағдарламасының ислеп шығылыўы ушын бирден-бир «Шаңарақ – балалар бақшасы – мектеп» системасы жаратылады;
– шаңарақта саламат перзентти дүняға келтириў ҳәм тәрбияны туўры шөлкемлестириў ушын 18 жасқа шекемги перзентлери болған ата-аналар қоллап-қуўатланады;
– балалар бақшаларының мәмлекет тәрепинен қаржыландырылыўы ҳәм (жеке меншик балалар бақшаларына рухсат бериледи) бақша дәўириниң ақырғы бир жылы мәжбүрий болыўы белгиленеди. Бул процессте ең дәслеп, тәрбияшылардың ис ҳақысы асырылады, олар ушын жыллық сертификатластырыў тәртиби енгизилип, балалар бақшалары топарларында балалар санын 15 баладан асырмаўға ерисиледи;
– мектеплерде басқарыў, оқытыўшыға мүнәсибет ҳәм тәлим-тәрбия жумысларын шөлкемлестириў түптен өзгерттириледи (жеке меншик мектеплерге рухсат бериледи). Оқытыўшыларға өз қәнигелигинен тысқары басқа пәнлерден сабақ бериў ҳәм класс басшылығын бекитиў тәртиби бийкар етиледи. Класс басшылығы тек “Тәрбия” пәни оқытыўшыларының жуўапкершилигине жүклетиледи. Оқытыўшыларға ис ҳақы камера бақлаўлары тийкарында есапланатуғын рейтинг балларына муўапық белгиленеди. Бунда, ең жақсы сабақ өткен оқытыўшы жоқары, сапасыз сабақ өткен оқытыўшы кем ис ҳақы алады. 10 жыл ҳәм оннан артық оқытыўшылық стажына ийе педагогларға айлық ис ҳақысының 50 процентин үстеме сыпатында қосып бериў системасы енгизиледи. Оқытыўшыларға 50 жастан напақаға шығыў ҳуқықы бериледи.
1.2. «Билимлендириў инспекциясы» Олий Мажлис жанында қайта шөлкемлестириледи.
– Инспекция ўәкилликлери ҳәм олар ушын мийнет шараятлары түптен өзгертиледи. Инспекция тәрбия ҳәм билимлендириў процесслерин бақлап барады ҳәм Олий Мажлиске системалы тәризде есап береди.
1.3. Жоқары билимлендириў мәмлекет қарамағынан шығарылады.
– Жоқары ҳәм орта арнаўлы билимлендириў министрлиги сапластырылып, Президент жанында Ректорлар кеңеси шөлкемлестириледи. Жоқары оқыў орынлары өзин-өзи басқарыў системасына өткерилип, ЖООларының бәсекилес сыпатында жумыс алып барыўы ушын ҳуқықый тийкарлар жаратылады;
– педагоглар таярлаў системасы түптен реформаланады. Мәмлекет бул бағдарда кадрлар таярлаўдың бас буйыртпашысы сыпатында балалар бақшаларына ҳәм мектеплерге жоқары тәжирийбели оқытыўшы ҳәм тәрбияшылар таярлаў системасын толық қаржыландырады.
1.4. Тәрбияның ажыралмас бөлеги сыпатында миллий киноиндустрия реформаланады.
– Буның ушын тараў ўәкиллериниң қәнигелигин арттырыўы, тараўға шет елден тәжирийбели қәнигелерди тартыў, миллий, тарийхый ҳәм заманагөй филмлерди сүўретке алыў ушын қолайлы шараятлар жаратылады.

II. МӘМЛЕКЕТ БАСҚАРЫЎ СИСТЕМАСЫНДА

2.1. Ўәкилликли уйымларға сайлаўларда мажоритар ҳәм пропорционал системалардан пайдаланыў ушын ҳуқықый тийкарлар жаратылады.
– Мажоритар, пропорционал сайлаў системасын енгизиў арқалы сиясий партиялардың парламенттеги роли күшейттириледи;
– парламентте депутат емес, сиясий партиялардың күшли болыўы ушын система жаратылады;
– нызамшылық палатасында депутатлар санына қарап министрликлер портфели бөлистириледи.
2.2. Халық депутатлары жергиликли Кеңеслериниң ўәкилликлери ҳәм жумысы қайта көрип шығылады.
– жергиликли Кеңес баслығының бир ўақыттың өзинде ҳәким болыўы тәжирийбеси толық сапластырылады;
– жергиликли Кеңеслердиң атқарыў ҳәкимиятын қәлиплестириўдеги роли ҳәм қадағалаў функциялары кескин күшейттириледи;
– жергиликли Кеңес депутатының депутатлықтан басқа ўазыйпаны ийелеўи мүмкинлиги ҳаққындағы тәртип бийкар етиледи.
2.3. Суд-ҳуқық системасында түпкиликли реформалар өткериледи.
– Системалы өзгерислер суд ҳәкимиятында әдалатты тәмийинлеў системасын жаратыў, системада «қан алмасыўы» процесслерин тезлестириў ҳәмде тараўға жаңа әўлад ўәкиллерин тартыў арқалы әмелге асырылады;
– жазаны өтеў мәкемелери Ишки ислер министрлигинен Әдиллик министрлигине өткериледи. Жазаны өтеў орынларынан жазаны өтеп, азатлыққа шыққан пуқаралардың жәмийетке тез ҳәм нәтийжели бейимлесиўи ушын ҳуқықый тийкарлар күшейттириледи;
– адвокатлық институты реформаланып, абыройлы адвокатура системасы қәлиплестириледи. Тараўға байланыслы нызамшылық тийкарлары жетилистириледи. Қаржылай имканияты шекленген пуқаралар мүрәжат ете алатуғын, бунда мәмлекет субсидияларын нәзерде тутатуғын жаңа институт шөлкемлестириледи.

III. МӘМЛЕКЕТ ЕКОНОМИКАСЫН РАЎАЖЛАНДЫРЫЎ
БОЙЫНША

3.1. Мәмлекет економикасында мәмлекет қатнасын сапластырыў бойынша 5 жыллық мәмлекетлик инновациялық бағдарлама қабыл етиледи.
– Мәмлекеттиң экономикадағы ролин кескин сапластырыў бойынша анық илажлар белгиленип, мәмлекеттиң үлеси бар кәрханаларда трансформация процесслери әмелге асырылады. Мәмлекет бюджетине артықша жүк болып атырған кәрханалардың мәмлекетлик үлеси стратегиялық инвесторларға сатылады;
– ҳәр қандай жеңиллик ҳәм преференциялар қолланылмайтуғын тек нызамлар менен белгиленетуғын система жаратылады. Экономикада бәрше ушын тең имканият ҳәм шараятлар жаратылыўына ерисиледи;
– коммуналлық хызмет көрсетиў тараўы меншиклестириледи. Коммуналлық хызметлер көрсетиўши тәреплер мәпдар хызмет көрсетиўши тәреплер сыпатында қайта шөлкемлестириледи. Коммуналлық хызметлер көрсетиўде жеке исбилерменлерге тийкарғы имканиятлар жаратылады.
3.2. 2026-жылға шекем “Капитал амнистиясы, исбилерменлерге “Салық амнистиясы” жәрияланады.
3.3. Жумыс бериўшилер ушын хызметкерлерин мәжбүрий қамсызландырыў системасы енгизиледи.
– Хызметкерлердиң социаллық қорғалыўы тәмийинленеди. Мийнет шәртнамасында хызметкердиң денсаўлығы менен социаллық талапларына шекем болған барлық жағдайлар кепилленеди.
3.4. Кем тәмийинленген халықты қоллап-қуўатлаўдың қәдириятларға тийкарланған жаңа системасы енгизиледи.
– Кем тәмийинленген шанарақ ағзаларын жумыс пенен тәмийинлеген исбилерменлерге салық жеңилликлерин бериў тәртиби енгизиледи.

IV. СОЦИАЛЛЫҚ ӘДАЛАТ, ҚӘДИРИЯТЛАРҒА
ҲҮРМЕТ ҲӘМ ПУҚАРА ЕРКИНЛИКЛЕРИН ТӘМИЙИНЛЕЎ БАҒДАРЫНДА

4.1. Миллий үрп-әдет, дәстүрлер, қәлиплескен қәдириятларға ҳүрметсизлик ушын жуўапкершилик белгиленеди.
– Өзбекстан Республикасы Конституциясы миллий үрп-әдетлер, дәстүрлер ҳәм халқымызда қәлиплескен қәдириятларға болған ҳүрметсизлик ушын ҳәкимшилик жуўапкершиликке байланыслы нормалар менен толықтырылады.
4.2. Өзбек тили кең қолланылатуғын, заманагөй раўажланыўға ўйғын тилге айланыўы ушын ҳуқықый тийкарлар күшейттириледи.
– Өзбек тилинде жумыс алып баратуғын басқа миллеттеги пуқаралардың ис ҳақысына 25 процентке шекем үстеме қосылады;
– тараўға байланыслы илимий әдебиятлардан бирин өзбек тилине аўдарыў илимий дәреже алыўдың шәрти сыпатында киритиледи;
– өзбек тилин бийпул үйретиў курслары ушын субсидиялар ажыратылады.
4.3. Сөз еркинлиги ҳәм жәмийетти демократияластырыў даўам еттириледи.
– Ғалаба хабар қураллары қосымша қун салығынан азат етиледи;
– 50 мың даўыс топлаган мүрәжат бойынша Өзбекстан Республикасы Президентиниң ҒХҚда жеке мүнәсибет билдириўине байланыслы система жаратылады.
4.4. Халық қабыллаўханалары бийпул юридикалық мәсләҳәт орайларына айландырылады.
– Физикалық шахслардың судқа мүрәжат етиўи ушын мәмлекетлик бажы өндириў әмелияты бийкар етиледи;
– ҳәр қандай мүрәжатқа ҳуқықый баҳа бериў системасы жаратылады. Халық қабыллаўханалары ҳәкимшилик судлаў системасына интеграция етилген судтың биринши басқышы сыпатында пуқараларға консултатив хызметлер көрсететуғын системаға айландырылады.
4.5. Алимент фонды шөлкемлестириледи.
– 3 ай ишинде төленбеген алиментлер усы фонд тәрепинен төленеди ҳәм алимент төлеўшиниң азатлығын шеклеў яки мийнетке мәжбүрлеў арқалы қапланады.

V. СЫРТҚЫ СИЯСАТ БАҒДАРЫНДА
– Өзбекстан Республикасы Конституциясына мәмлекет суверенитетине тәсир көрсететуғын ҳәм миллий қәдириятларды кемситетуғын жойбарларда қатнасыўды шеклеўши норма киритиў бойынша баслама ислеп шығылады.
– Жәҳән саўда шөлкемине ағза болыў тезлестириледи. Өзбекстан Республикасы Конституциясында тек ғана економикалық мәплер емес, бәлким, миллий қәдириятларына сай болмаған ҳәр қандай бирге ислесиўге жол бермейтуғын норма сәўлелендириледи;
– Орайлық Азия кең қамтыўлы интеграциялық шериклик майданына айландырылады. Өзбекстан сыртқы сиясатында ең әҳмийетли жөнелислер сыпатында Орайлық Азия мәмлекетлери, жақын мүнәсибетлер жолға қойылады.
– «Сырт елдеги өзбеклер менен қатнас клубы» шөлкемлестирилип, дүняның түрли аймақларында жасап атырған өзбеклер менен қатнас майданы жаратылады. “Сырт елдеги өзбеклерди қоллап-қуўатлаў фонды”, “Өзбек миллий қәдириятларын үгит-нәсиятлаў қор”ы шөлкемлестириледи.

You may also like

Comments are closed.