Вс. Фев 23rd, 2020

Kar24.uz

Янгиликлар биздан бошланади

“My garden in the Aral Sea” (“Аралдағы бағым”) – қандай жойбар?

“Өзбекстан Республикасы Президенти жанындағы Аралбойы халықаралық инновация орайының жумысы нәтийжелилигин асырыўға байланыслы қосымша ис-илажлар ҳаққында»ғы Президент қарары (ПҚ–4597-санлы, 12.02.2020-ж.) менен “My garden in the Aral Sea” (“Аралдағы бағым”) агро ҳәм экотуризм жойбары әмелге асырылыўы белгиленди. Бул жойбардың баслы мақсети Арал теңизи қурыўы ақыбетлерин сапластырыў ҳәмде туристлер санын көбейтиўге қаратылған.
Хош, бул қандай жойбар ҳәм оның ислеў механизмлери қандай, жаңалығы неде? Өзбекстан Республикасы Президенти жанындағы Аралбойы халықаралық инновация орайы директоры Нурлыбек Мырзамуратов бул бойынша былай дейди:
«Орайымыз тәрепинен әмелге асырылып атырған «Аралдағы бағым» агро ҳәм экотуризм жойбарының тийкарғы мақсети пүткил дүнья ўәкиллери ҳәм жергиликли халықтың Арал теңизиниң қурыўы ақыбетлерин жеңип өтиўде тиккелей қатнасыў туйғысын оятыў ҳәм сол арқалы Аралбойы халқы турмыс дәрежесин буннан былай да асырыўға үлес қосыў. Сол мақсетте халық тәрепинен көклемзарластырыў жойбары жаратылды ҳәм тереклерди егиў ушын пул жыйналатуғын краудфандинг (халықтың қаржыландырыўы) платформасы иске түсирилмекте. Бул елимиз ушын жаңалық.
Бунда ҳәр бир қатнасыўшы тереклерди қәлеген муғдарда сатып алып, оны Орай қасындағы «Мойнақ» илимий-өндирис участкасынан ажыратылған жерге егиўи мүмкин.
Орайда мийманлар ушын барлық шәраятлар жаратылады.
Бағ турақлы қорықланады, тереклерге өзимиз ғамхорлық етемиз ҳәм буннан тысқары, ҳәр бир егилген нәлди тәрбиялаў, суўғарыў, төгинин бериў ҳәм т.б. жумысларына да өзимиз жуўапкермиз. Келген туристлер де қайыр-сақаўат көрсетиўи мүмкин.
Туристлер ҳәм пуқаралар тәрепинен төлеў қолайлы болыў ушын орайда Uzcard, Viza, Mastercard төлеў терминаллары орнатылған, сондай-ақ, басқа да төлеў системалары иске түсирилмекте.
Ҳәзирги ўақытта Орайдың өзинде төлеўди әмелге асырыў мүмкин.
Орайда туристлердиң улыўмалық электрон мағлыўматлар базасы болады. Улыўмалық мағлыўматлар базасына туристлер ҳаққында мағлыўмат (исми, фамилиясы, мәмлекети, туўылған сәнеси, электрон почта мәнзили, нәллердиң аты) киргизиледи. Жойбар қатнасыўшыларына нәллер бойынша қаржылық, фото ҳәм видео есабатлар электрон көринисинде турақлы рәўиште усынылып барылады. Бир жыл өткеннен соң, орайға келетуғын туристлер өз нәллерин Арал теңизи аймағына көширип апарып отырғызыўы мүмкин, егер өзи келе алмаса, Орайға нәллерди Арал теңизиниң қурыған түбине трансплатация етиўи мүмкинлиги ҳаққында хабар жибереди.
Биз 2020-жылда 100 мың терек егиўди жобаластырмақтамыз. Тереклерди егиўде суўды үнемлейтуғын технологиялар қолланылады.
Шөл өсимлигиниң 1 нәлин егиўге бары-жоғы 1 доллар сарпланады, декоратив теректи егиў ушын боса 5 доллардан 20 долларға шекем ғәрежет шығады. Бул жойбарға ҳәмме қәлеўшилер қатнаса алады, егер бул жерге келип терек егиў имканияты болмаса, 1 доллар қайырхомлық етсе де болады. Сонлықтан гүллән халқымызды усы жойбарда белсене қатнасыўға шақырып қаламан.
Ҳәзирги ўақытта қайырхомлық ушын www.aralforest.org платформасын жаратып атырмыз. Сайт февраль ақырына шекем иске түседи ҳәм усы платформа арқалы да төлеў системасы жолға қойылады».
Еслетип өтемиз, Халықаралық инновация орайы тәрепинен “Мойнақ” ҳәм “Саманбай” тәжирийбе-сынаў майданлары шөлкемлестирилген, сондай-ақ шорланыў ҳәм қурғақшылыққа шыдамлы шөл ҳәм декоратив өсимликлер генофонды қәлиплестирилип, 13 түрдеги өсимлик дүньясы объектлери сынаўдан өткерилмекте.

Есимқан Қанаатов